Als je er alleen voor staat…

Wat als je geen partner hebt die aan je zijde mee strijdt tegen kanker? Drie vrouwen getuigen dat het soms verdomd moeilijk is, maar dat het ook geen tranendal hoeft te zijn.

Patricia (47) vocht twee keer tegen borstkanker, een keer met en een keer zonder echtgenoot

“Ik miste de geborgenheid en genegenheid. En ook financieel was het veel moeilijker. Om het allemaal van me af te zetten, ben ik een blog begonnen. In de eerste plaats voor mezelf, als uitlaatklep”

“Toen ik vijf jaar geleden voor de eerste keer behandeld werd tegen borstkanker, heeft mijn toenmalige echtgenoot me veel uit handen genomen. Koken, boodschappen doen en schoonmaken waren altijd mijn taken geweest, want ik was huisvrouw en Danny had een veeleisende job. Hij verdiende bovendien niet slecht, waardoor ik me ook financieel in een comfortabele positie bevond.

Emotioneel lag dat anders: ons huwelijk liep al langer mank en ik had niet het gevoel dat ik bij mijn man terecht kon. Door de ziekte leek de afstand tussen ons enkel groter te worden. Ik besefte dat het leven te kort was om energie te steken in dingen waarbij je je niet goed voelt, dus gingen we uit elkaar.

Net toen ik mijn eigen plekje had en klaar was om weer van het leven te genieten, bleek de kanker terug te zijn. Deze keer zat ik in een heel andere situatie: ik werkte fulltime en moest alles zelf regelen. Mijn dochter deed veel voor me, maar daarover voelde ik me dan weer schuldig.

Ook op familie en vriendinnen heb ik altijd kunnen rekenen. Voor iemand die graag haar eigen boontjes dopt en niet snel hulp vraagt, was dat eerst raar, maar het deed ook deugd. Het was hartverwarmend hoeveel mensen spontaan hulp aanboden. Ik stond er dus zeker niet helemaal alleen voor. Ook Danny was er nog steeds voor me, al was het niet meer als echtgenoot.

Ergens was dat wel beangstigend: het veilige vangnet van mijn gezin was er niet meer. Die geborgenheid en genegenheid miste ik wel. Ondanks onze goede sociale zekerheid, was het financieel ook veel moeilijker. Om het allemaal van me af te zetten, ben ik een blog begonnen. Eerst was dat puur voor mezelf om een uitlaatklep te hebben, later werd het een informatiestroom naar vrienden en kennissen.

Ook schilderen hielp. Ik zat in mijn laatste jaar aan de academie en borstkanker werd het thema van mijn eindwerk. Het was soms een zware worsteling om bepaalde dingen op het doek te krijgen, maar het heeft me zeker geholpen om alles voor een groot deel achter me te laten.”

Marie-Paule (63) liet na de dood van haar vriend niemand meer toe in haar leven

“Pas bij fasciatherapie kwamen alle opgekropte emoties naar boven en kon ik praten en verwerken. Ik had veel te lang alleen gedragen en dat was dom”

“Een jonge dertiger was ik toen mijn grote liefde uit het leven stapte. Kort daarvoor was mijn zus aan een hersentumor gestorven en had ik te horen gekregen dat ik nooit kinderen zou kunnen krijgen. Het was allemaal zwaar om te dragen, maar ik wilde er niemand mee lastig vallen. Er was me geleerd sterk te zijn, mijn hoofd niet te laten hangen. Dus rechtte ik mijn rug en stortte me op mijn werk. Een unieke job die veel van me vroeg en waaruit een schitterende loopbaan is voortgevloeid.

Maar eigenlijk was het pure compensatie, een vlucht. Enkele jaren geleden is mijn moeder aan borstkanker gestorven en niet veel later werd bij mij een tumor vastgesteld. Mijn eerste reactie was om het zoveel mogelijk voor mezelf te houden en er niemand mee te belasten. Ik dacht dat ik het wel zou aankunnen, maar heb het zwaar onderschat.

Alleen in de wachtkamers, alleen keuzes maken, alleen wakker worden na de operatie, alleen terug thuis… het was onbeschrijflijk moeilijk. Ik begon notities te maken: eerst puur praktische vragen voor de artsen, later kwamen er emoties bij en kleine anekdotes. Hoewel ik niet die intentie had, zijn de notities uitgegroeid tot een boek.

Met praten had ik het nog steeds moeilijk. Enkel tegen mijn neefje van twaalf, Thomas, kon ik open zijn. Zijn kinderlijke vragen en spontane reacties daagden me uit en ik reageerde. Bij lotgenoten – mijn kankervriendinnen zoals ik ze noem – en nog drie intimi kon ik mezelf zijn, maar verder bleef ik erg gesloten.

Tot ik kennismaakte met fasciatherapie, een combinatie van een zuiver fysieke en psychische benadering van klachten. De therapeute heeft echt mijn hart en ogen geopend. Daardoor kwamen alle opgekropte emoties naar boven en kon ik praten. Eerst tegen de therapeute, daarna tegen iedereen. Pas toen is mijn verwerkingsproces begonnen. Niet enkel van de borstkanker, van alle gebeurtenissen in mijn leven. Ik had ze veel te lang alleen gedragen en dat was dom. Je moet je openstellen naar anderen, want je wordt er zoveel rijker door.”

Het boek van Marie-Paule heet ‘Als je genezen bent, staan we samen op de Empire State Building’ en is uitgegeven door Lannoo (vertaling: Betty Mellaerts).

Saskia (41) vocht een echtscheiding uit, maar was daarna strijdlustiger dan ooit

“Ik was blij dat ik alleen met mijn kinderen en mezelf moest rekening houden. Mijn ex-man had dit niet aangekund. Hij vond me zelfs lelijk zonder make-up, laat staan met een borst minder en zonder haar”

“Bij mijn man weggaan was een bevrijding. De grote fuif voor mijn veertigste verjaardag was de symbolische start van mijn nieuwe leven… dat een maand later alweer op pauze stond. Ik had vijf tumoren in mijn borst. Door al twintig jaar op radiologie te werken wist ik heel goed waar ik aan toe was en wat er moest gebeuren. Ik ben er bijgevolg vrij nuchter mee omgegaan: ik had er vertrouwen in.

Het nieuws aan mijn kinderen vertellen, was zwaar. Ze associeerden het met doodgaan. Maar door zelf een positieve houding aan te nemen, kon ik Lander en Merel snel kalmeren. Uiteindelijk hebben ze er weinig last van gehad, denk ik. Ik bleef meedraaien op hun ritme en zij gaven me op hun beurt elke morgen de kracht om op te staan. Voor hen maakte ik me sterk.

Mijn moeder nam de was en de plas over als ik het niet meer kon, maar ook op veel andere mensen heb ik kunnen steunen. De band met mijn ouders, broer, zus en beste vriendinnen was al goed, maar is nog intenser geworden. Bovendien ben ik een vlotte prater, dat helpt.

De financiële kater als alleenstaande was lastig, maar nog moeilijker voor mij was kaal worden. Ik ben een fiere vrouw, die aandacht heeft voor hoe ze eruitziet, dus zonder haar voelde ik me niet gelukkig. Ik mocht er niet aan denken me zo aan een man te moeten tonen. Ik was dus blij dat ik enkel met mijn kinderen en mezelf moest rekening houden en vooral niet met mijn ex-man. Hij had het gewoon niet aangekund. Hij vond me zelfs lelijk zonder make-up, laat staan met een verminkte borst en zonder haar. Ik ben blij dat de scheiding achter de rug was toen ik de diagnose kreeg. De ergste strijd had ik al geleverd, dit kon er ook bij. Genezen zou ik.”

Wie er alleenstaande is, hoeft er niet alleen voor te staan. Er zijn veel zelfhulpgroepen waar patiënten terecht kunnen.

• ‘Amazone’ is een onthaalcentrum, zelfhulpgroep en wegwijzer van een groep jonge vrouwen die borstkanker hebben (gehad) voor alle vrouwen die hetzelfde meemaken.  www.borstkankerwegwijzer.be, 03-779 98 26
• ‘Begeleiden van patiënten met een borstoperatie (BVMB)’ wil ex-patiënten die een fysiek en psychisch evenwicht bereikt hebben opleiden tot vrijwilligsters om nieuwe patiënten te begeleiden en informatie te geven. 051-22 88 61
• ‘Bewuster verder leven’ geeft praktische informatie en morele steun aan vrouwen met borstkanker. 056-75 63 81, francine.dewilde@skynet.be (Heeft verschillende regionale afdelingen.)
• ‘Boratie en partners’ is een Vlaams steunpunt voor borstkankerpatiënten en hun partners. 011-22 23 71, boratie@skynet.be
• ‘De Boezemvriendinnen’: vrouwen met borstkanker voor vrouwen met borstkanker. 09-379 71 76, deboezemvriendinnen@gmail.com
• ‘Hedera Klein-Brabant’ begeleidt vrouwen die een borstoperatie moeten ondergaan, zowel voor als na de operatie en tijdens de nabehandeling. www.hederakleinbrabant.be, 0473-73 12 66
• ‘Leven zoals voorheen’ is een door het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap erkende vrijwilligersorganisatie. www.levenzoalsvoorheen.be, 0474-55 62 09 (Heeft verschillende regionale afdelingen.)
• ‘Natarelle’ is een zelfhulpgroep voor iedereen die (mogelijk) familiaal of erfelijk belast is met borst- en/of eierstokkanker. www.natarelle.be, 0476-57 36 30
• ‘Naboram’ is een vrijwilligersvereniging voor vrouwen die een borstamputatie hebben ondergaan. www.naboram.be, 03-234 35 66 (Heeft verschillende regionale afdelingen.)
• ‘Samen na borstoperatie’ bestaat uit ervaringsdeskundigen die opvang bieden aan mannen en vrouwen die geconfronteerd worden met een borstoperatie of een bepaalde behandeling van borstkanker. 051-22 52 22, samennaborstoperatie@hotmail.com
• ‘The Wave’ geeft praktische informatie over borstreconstructie en begeleidt je vóór en na een borstoperatie. www.th-wave.net, 0475-49 15 93
• ‘Vrouwen helpen elkaar’ verenigt vrouwen die een borstoperatie hebben ondergaan en zich vrijwillig inzetten om morele steun te verlenen aan lotgenoten. www.vrouwenhelpenelkaar.be, 0496-31 08 11
• ‘Vrouwen helpen vrouwen’ wil op basis van ervaringsdeskundigheid informatie en psychologische begeleidingen bieden aan lotgenoten. 055-23 39 18
• ‘Zelfhulpgroep Zuster Moniek (TVDK vzw)’ wil via activiteiten het isolement van borstkankerpatiënten te doorbreken. www.tvdk.be, 0475-20 88 31

Extra:

• De Kankertelefoon van de Vlaamse Liga tegen Kanker wordt bemand door sociale werkers die alle vragen beantwoorden van kankerpatiënten, hun familie en vrienden. www.vlk.be, 078-150 151 – elke werkdag van 9 tot 17 uur (€ 4,96 per minuut)
• De Kankerfoon van de Stichting tegen Kanker beantwoordt alle vragen van iedereen die met kanker geconfronteerd wordt door professionele hulpverleners. www.kanker.be, 0800-15 802 – elke werkdag van 9 tot 13 uur (gratis)