Wat er gebeurt er met mijn haar?

Je haren verliezen, veel vrouwen vinden dat het ergste moment. Daarom is het belangrijk dat je weet wat er door de chemo zal gebeuren. 10 heldere antwoorden op 10 belangrijke vragen.

1. Zal ik mijn haar echt verliezen?
Bij de meeste chemo’s is haaruitval onvermijdelijk. De werkzame stoffen bestrijden de kankercellen door ze te delen. Dat wil dus zeggen dat ze ook de cellen van de haarwortels splitsen. Sommige procedures sparen de haren iets meer dan andere. Maar je haren zullen hoe dan ook onder de chemo lijden, met breekbare, doffe en verzwakte haren tot gevolg. Je krijgt 2 à 3 weken uitstel om je voor te bereiden op dit neveneffect. Als je de haaruitval wil beperken, kan je ervoor kiezen om tijdens de infusies een verkoelende helm te dragen. Deze ‘ijsmuts’ vertraagt de bloedcirculatie van je hoofdhuid en belemmert zo de doorgang van de giftige stoffen naar je haarwortels. De doeltreffendheid hangt af van de toegediende dosissen en bestanddelen, de vervanging van de ijshelm (om het kwartier!) en hoelang je de pijn kan verdragen. De intense kou kan migraine, tandpijn en oorpijn veroorzaken en je hele lichaam sterk afkoelen. Vergeet dus zeker geen dekens, sjaals en warme kledij. (Naast de ijsmutsen zijn er ijshandschoenen en -sokken om je nagels te beschermen. Sommige patiënten kunnen de kou verdragen, voor andere is het te pijnlijk.)

2. Doet de haaruitval pijn?
Het ‘rare gevoel’ op je hoofd kan pijnlijk worden. Er bestaan speciale producten die dit ongemak verminderen (zoals Evocapil-haarspray, vraag ernaar bij je apotheek).

3. Hoe bescherm ik mijn haar?
Bij een kleine 10 procent blijft de haaruitval beperkt. Neem dan wel enkele tips in acht: gebruik een zachte borstel en ultrazachte shampoos voor ‘droog en beschadigd haar’ met een neutrale pH die je hoofdhuid beschermt. Laat ook genoeg tijd tussen de wasbeurten (de dag voor de chemosessie en zeven dagen erna) en was enkel met lauw water. Te vermijden: babyshampoo (die maakt je haar vet), voedende maskers, brushings, krultangen of warme krulspelden. En uiteraard ook kleuringen, permanenten en ontkrullingen die de hoofdhuid aantasten. Ban uit de badkamer revitaliserende lotions op basis van essentiële oliën en voedingssupplementen tegen haaruitval of voor meer volume. Volgens oncologen zouden deze kunnen inwerken op de werkzame stoffen van de chemo.

4. Is een korte coupe verplicht?
Neen, eerder een ‘strategie’. Het is – voor jezelf en voor je naasten – minder drastisch om korte haren te zien uitvallen dan om overal lange haren terug te vinden. Je haren kort knippen nadat je de diagnose hebt gekregen, kan je helpen om je mentaal voor te bereiden op de haaruitval die je te wachten staat. Het is een tussenfase en een manier om zelf de touwtjes in handen te nemen en je ziekte niet louter te ondergaan. Een korte coupe vertraagt de haaruitval ook met enkele dagen en zorgt ervoor dat de ijshelm meer effect heeft. Elke vrouw beslist zelf hoe ze dit moeilijke moment wil – en kan – aanpakken. Sommigen willen hun vrouwelijkheid zo lang mogelijk bewaren. Anderen scheren hun haar af ‘om er meteen korte metten mee te maken’. Denk er vooraf goed over na.

5. Een pruik die er natuurlijk uitziet: kan dat?
Fabrikanten streven steeds meer naar een natuurlijk resultaat: pruiken worden met de hand gemaakt op een soepele, huidkleurige pasvorm waarop de hoofdhuid zichtbaar is, er worden enkele weerbarstige ‘babyhaartjes’ in verwerkt die een te bruuske haargrens vermijden (je kan gerust met je handen door je haren gaan of je pony laten opwaaien in de wind), de rand van de pruik is zo gecamoufleerd dat je je haar helemaal naar achter kan kammen. Vóór het kortknippen of uitvallen van je haren kan de pruikenmaker een model uitkiezen dat het meest op je echte kapsel lijkt. Ziet je pruik er op je kale hoofd anders uit dan tijdens het passen op je haren? Geen nood. De pruikenmaker geeft je haarstuk de finishing touch: de modellen zijn aanpasbaar.

6. Hoeveel kost een degelijk haarstuk?
De prijzen van een pruik met synthetisch haar beginnen bij € 125 en lopen op tot ongeveer € 550. Het ziekenfonds vergoedt € 180 en je groeps- of hospitalisatieverzekering past de rest bij. Pruiken met echt haar zijn het natuurlijkst, maar ze zijn ook driemaal duurder, zwaarder en moeilijker te onderhouden. Synthetische vezels, met een textuur die erg op die van echt haar lijkt, combineren lichtheid (35 à 40 gram), keuze (meer dan 100 haartinten) en gemak. De pruik was je met de hand, is in enkele uren droog en blijft altijd in model. Zonder brushing.

7. Kan ik mijn trendy wollen wintermuts opzetten?
Chemotherapie droogt je hoofdhuid uit en maakt ze gevoelig, met als resultaat een jeukend gevoel. Wil je toch een hippe muts op, dan kan je beter een ondermuts van zacht katoen dragen. De meeste gespecialiseerde merken gebruiken het zachte katoen voor de binnenkant van tulbanden en hoeden. Gebruik om de jeuk te kalmeren een speciale spray of een neutrale shampoo en masseer ‘s avonds regelmatig je hoofd met een ultrahydraterende lichaams- of gezichtslotion.

8. Groeit mijn haar zeker terug?
Na het einde van de behandeling komt de haargroei terug op gang. Je krijgt nieuwe haren die 1 tot 2 centimeter per maand groeien. Kappers raden aan om het eerste ‘babydons’ te laten knippen, zodat je haren dikker worden. Je nieuwe haren kunnen er anders uitzien dan ervoor: steiler of juist meer gekruld, donkerder of lichter, met grijze haren of juist zonder! Meestal krijgen ze hun natuurlijke structuur na vier maanden terug. Je kan het groeien stimuleren met massages van je hoofdhuid, shampoos en verzorgingen tegen haaruitval. Vrouwen bij wie de haargroei langer uitblijft of waarbij de haren zelfs niet teruggroeien, zijn zeldzaam.

9. Belemmert een pruik de haargroei niet?
Groenten hebben zon nodig om te groeien, je haren niet! Ze groeien gewoon verder onder een pruik of een tulband die je maandenlang draagt. Vind je je haren lang genoeg? Hoog tijd om je pruik op te bergen.

10. wanneer mag ik mijn Haar opnieuw kleuren?
Na 4 à 6 maanden, als ze weer lang genoeg zijn. Het mag ook vroeger, maar het is beter om je verzwakte hoofdhuid even te sparen. Gebruik hiervoor nieuwe zachte kleuringen zonder ammoniak (in supermarkten en bij kappers).