Je staat er niet alleen voor: rondleiding in de borstkliniek

Een borstkliniek is geen apart gebouw, maar een multidisciplinaire ziekenhuisafdeling die zich enkel met borstkanker bezighoudt. Alle specialisten werken daar, als één team, aan jouw gezondheid.

“Je staat er niet alleen voor”, stelt professor Martine Berlière gerust. Ze is gynaecologe en dus de eerste arts die de patiënte ontmoet. Ook de eerste persoon die haar uitlegt dat een heel team haar zal ondersteunen bij elke fase van de behandeling, wat die ook zal zijn. Het doel van een borstkliniek is het opvangen en begeleiden, zowel overkoepelend als individueel, van elke zieke.

Onder leiding van Martine Berlière staat een team van oncologen, chirurgen, anesthesisten, radiologen, plastisch chirurgen, kinesitherapeuten, psychologen en zorgverpleegsters. Deze specialisten zijn op de hoogte van elk medisch dossier en overleggen voortdurend om zeker te zijn van de meest efficiënte aanpak. De aandacht gaat in het bijzonder uit naar het menselijke aspect.

Martine Berlière: “Toen ik in 1993 met de behandeling van borstkanker begon, overlegden de artsen amper. De zieken gingen van de ene naar de volgende specialist, zonder verdere ondersteuning en erger nog, ze hadden vaak de indruk in stukjes te zijn opgesplitst. Dat maakte de behandeling erg onpersoonlijk.

Nu is een multidisciplinair zorgproces niet meer weg te denken en de teamgeest is een verrijking. Als de oncoloog merkt dat een patiënte geen strijdlust meer heeft, kan zij/hij dat aan de borstverpleegkundige melden, die op haar beurt polst waar de patiënt mee worstelt. Zo wordt een goede communicatie op alle niveaus een kostbare schat van informatie.”

Ontmoeting met het hele team
In de borstkliniek van Saint-Luc is woensdag een belangrijke dag: dan komt de volledige multidisciplinaire staf bij elkaar en overlegt over de behandeling van elke patiënt afzonderlijk. Daarna volgt de raadpleging, ook multidisciplinair.

De vrouwen zitten te wachten in de warme, abrikozekleurige polikliniek. Gilda, de secretaresse, heet hen welkom. Gedempt licht, zachte tapijten, comfortabele zetels: de beschermende en geruststellende sfeer vormt een schril contrast met de koude, lange, witte gang waar we net nog doorwandelden.

In deze kleine wachtruimtes is de angst voor de resultaten bijna voelbaar: “Als je moet wachten op de resultaten van een biopsie, lijken tien minuten een eeuwigheid. Als het resultaat positief is, verwittigen we als dat kan telefonisch. Met goed nieuws mag je nooit lang wachten.”

Enkele dagen voor het verwijderen van de tumor ontmoet Martine Berlière elke vrouw die ze opereert. Als ze chemotherapie zal krijgen, is ook de oncoloog aanwezig voor eventuele vragen, als er bestralingen zullen volgen, is de radiotherapeut erbij. Ook de psycholoog staat altijd ter beschikking. “Wanneer voor de patiënte de eerste raadpleging erop zit, weet ze dat de nodige voorbereidingen al worden getroffen. Haar behandeling wordt binnen de vijf dagen opgestart.”

Een beschermengel aan je zij
Een wit silhouet loopt van de ene naar de andere ruimte: het is de zorgverpleegster. “Wij hadden die functie al gecreëerd nog voor ze in het Nationale Kankerplan van Laurette Onkelinx werd opgenomen”, onderstreept de directrice van de borstkliniek. Aude Gilquin en Suzie Winston wisselen elkaar af. “We noemen hen onze beschermengelen, want ze vormen de onmisbare schakel tussen alle verschillende artsen en de patiënten. Van de diagnose tot de opvolging na de behandeling, zij zijn de rode draad die vroeger ontbrak.”

Hun rol is enorm gevarieerd: vragen beantwoorden, patiënten geruststellen, een luisterend oor bieden, afspraken inplannen en ondersteunen in alle aspecten van de behandeling. Ze nemen ook actief deel aan het onderzoek, door de gegevens van elke nieuwe case aan het Nationaal Kankerregister te communiceren. “Wij herhalen vaak de uitleg van de arts, dat is normaal: de patiënten verkeren in shock en kunnen niet alles onthouden. Ze stellen zich ook gemakkelijk voor ons open: wij beantwoorden de vragen die ze niet aan de artsen durven stellen.”

Beide borstverpleegkundigen waken over de patiënten vanaf hun eerste ontmoeting met professor Berlière, tijdens de twee weken onderzoek naar uitzaaiingen, de hospitalisatie, chemokuren, bestralingen, de raadplegingen. Dankzij hun voortdurende en professionele hulp wordt het hele proces een beetje draaglijker. Goed om te weten: door het Kankerplan 2008-2011 bieden deze ‘beschermengelen’ voortaan in alle borstklinieken in België hun steun.